Residentie Amparo González Sola

  • DatumMon. 22 Jul - Wed. 30 Sep. 2020
  • Met wieHet Vijfde Seizoen, Hogeschool Utrecht, Kytopia, ROC Midden Nederland, Universiteit Utrecht

Amparo González Sola is choreograaf, danser, docent en onderzoeker. Ze komt uit Argentinië en werkt naast in Buenos Aires in Amsterdam, Parijs – en breidde dat afgelopen jaar uit met een residentie in Utrecht.

Amparo was eerder al in Utrecht, als danser in de residentie van de Argentijnse choreograaf Juan Onofri. Samen presenteerden ze op SPRING 2017 de voorstelling Caravana.

Ze koos welbewust voor een residentie in Utrecht. Amparo ziet de kracht van het netwerk van Residenties in Utrecht en wil het graag inzetten in haar werk in met een voor haar nieuwe groep: psychiatrische patiënten en hun therapeuten. De hele zomer woonde en werkte ze op het terrein van Altrecht in Den Dolder.

In 2019 verbleef Amparo twee lange periodes in Utrecht en Den Dolder. Daar wist ze bijzondere connecties te leggen door haar unieke benadering van beweging en dans. ‘Elk van deze ontmoetingen heeft mijn praktijk veranderd,’ zegt Amparo hierover. ‘Deze connecties zullen bijdragen aan het doorbreken van stigma’s rond psychiatrie en het opnieuw opbouwen van maatschappelijke banden, door middel van kunst,’ zegt Amparo hierover.

Er wordt nu gewerkt aan een vervolg van haar werk in Den Dolder, in een samenwerking tussen het ROC Midden Nederland, Altrecht, Het Vijfde Seizoen en de gemeente Den Dolder. Ook zal ze de komende maanden lesgeven aan jonge dansgezelschappen  in Utrecht, waarbij regie zal worden gedaan door een van de ROC-studenten die ze tijdens haar eerste verblijfsperiode heeft ontmoet. Amparo creëert een dansstuk (Reciprocity) uit het materiaal dat ze tijdens haar residentie onderzocht. Dit doet ze in samenwerking met kunstenaars uit Utrecht.

Twee periodes in Den Dolder
In de zomer van 2019 legde Amparo een stevige basis met haar werk in Den Dolder, waar ze intrek nam in het gebouw van kunstenaarsresidency Het Vijfde Seizoen, gelegen middenin het terrein van psychiatrische instelling Altrecht. Ze ontwikkelde daar oefeningen en workshops rondom haar ideeën over dans en beweging, waarbij ze werkte zowel psychiatrische patiënten als hun begeleiders. In het najaar bouwde ze haar werk en onderzoek in Den Dolder uit en legde ze verdere verbanden met Utrechtse initiatieven. Zo verzorgde ze de aftrap van de eerste bijeenkomst van ‘Utrecht Danst’, een programma van ZIMIHC met als doel de (amateur)danswereld in Utrecht samen te brengen en gaf ze in november dansworkshops aan leerlingen en docenten van Ithaka-ISK. Ithaka Internationale Schakelklassen helpt anderstalige leerlingen bij het doorschakelen naar het Nederlandstalige onderwijs.

In oktober en november waren er daarnaast workshops dans in samenwerking met het ROC Midden Nederland Creative College en met studenten van de master Community Development van de Hogeschool Utrecht. Amparo probeert hierbij niet in afzonderlijke evenementen te denken, maar iedere ontmoeting als een verbonden bijdrage te zien aan haar onderzoek.

Elke vrijdag gaf Amparo in Den Dolder een dansworkshop, waarbij de precieze vorm en inhoud ervan steeds in ontwikkeling was. Steeds meer nodigde ze ook buurtbewoners om de psychiatrische instelling heen expliciet uit om deel te nemen aan de workshops.

‘Er is nu een connectie tussen therapeuten in Den Dolder die elkaar tot nu toe niet kenden door de activiteiten die ik tijdens deze residentie deed,’ zegt Amparo over haar workshops. ‘En ze zijn van plan samen te blijven werken, activiteiten en ruimtes te delen’. Benieuwd hoe die workshops eruitzagen? In onderstaande fotogalerij vertelt ze over hoe ze haar werk en onderzoek in Den Dolder aanpakte. Daaronder lees je haar verhaal over hoe ze met beweging als beginpunt onze maatschappij wil veranderen.

Amparo’s residentie is in samenwerking met Het Vijfde Seizoen, een kunstenaarsresidency op het terrein van de psychiatrische instelling Altrecht in Den Dolder. Het Vijfde Seizoen zet de relatie van een kunstenaar met psychiatrische patiënten in om het negatieve stigma rond psychiatrische patiënten aan de kant te zetten.

 



Amparo in Den Dolder


 

Wat is Amparo’s verhaal?

Voor Amparo staat dans en beweging voor meer dan alleen artistieke uiting. Ze gebruikt het als middel om te onderzoeken hoe je de politieke, sociale en fysieke omgeving van groepen mensen in beweging kunt zetten.

“Dans gaat voor mij over relaties, zowel binnen het lichaam als met anderen. Ik denk dat onze manier van denken over en waarnemen van het lichaam gelijk staat aan een manier van denken over de wereld.”
Door een verbinding aan te gaan met Utrecht wil Amparo niet alleen haar inzichten delen, maar wil ze input te vragen van Utrechtse maatschappelijke, culturele, wetenschappelijk en educatie organisaties. Deze multidisciplinaire werkwijze sluit naadloos aan op haar hypothese: als we het menselijk lichaam meer als iets multi-dimensionaals beschouwen, werkt dat door in onze bredere relaties met anderen. Dát is waar Amparo’s residentie over gaat.
“De ideeën die we over het lichaam hebben, zijn van invloed op onze manier van waarnemen van onszelf en daarmee op het met anderen omgaan.
Het westerse idee van het lichaam is: symmetrisch, verticaal, homogeen, droog, tweedimensionaal, gedacht vanuit de vorm. Deze opvatting van het lichaam heeft een bepaald soort samenleving opgebouwd.

Ik vraag me af welke politieke en sociale implicaties andere opvattingen over het lichaam kunnen hebben. De conceptie van het lichaam dat ik voorstel is: een multidirectioneel, vochtig, asymmetrisch, heterogeen lichaam, een lichaam in voortdurende transformatie, gedacht vanuit relaties.”

Amparo Gónzalez Sola

Met haar unieke combinatie van praktische beweging en theorie wil Amparo verandering veroorzaken in de leefomgeving van uiteenlopende groepen mensen in Utrecht: wetenschappers, studenten, dansers en psychiatrische patiënten verbindt zij met elkaar.

Hoe ziet dat er praktisch uit?
Amparo beweegt in haar onderzoek steeds tussen theorie en praktijk. Tijdens haar residentie komt haar onderzoek heel concreet tot uiting in een bijzondere toepassing: in de psychiatrische kliniek van Altrecht in Den Dolder. Ze werkt daar met patiënten en behandelaars, waar bij ze zich richt op het ervaren van het lichaam.
“We gaan heel praktisch aan het werk met oefeningen. We gaan aan de slag met proprioceptie: het waarnemen van het eigen lichaam. Met de ogen dicht, kleine bewegingen maken in het lichaam. Ook doe ik oefeningen waarin we de balans zoeken tussen bewegen en bewogen worden. Vervolgens kijken we hoe we verder kunnen vanuit die staat van wederkerigheid.”

Net als Het Vijfde Seizoen wil Amparo wat doen aan het stigma bestaat over psychiatrische patiënten.

Het gebouw van Het Vijfde Seizoen waar Amparo in werkt.

Van lichaam naar filosofie

Naast veelvuldig praktisch oefenen wil Amparo ook theoretisch aan de slag. Omdat volgens haar dans en beweging direct verbonden is onze perceptie van onszelf en hoe kijken naar onze relatie met anderen, is de stap naar de theorie heel vanzelfsprekend. Amparo wil zo dans, filosofie, neurowetenschap en politiek bij elkaar brengen.

“Denken en lichaam worden vaak gezien als afzonderlijke werelden: filosofie en het praktische lichaam als twee verschillende dingen. Ik denk dat perceptie, beweging en gedachte samengaan.”

Daarom biedt haar residentie veel voedingsbodem voor aansluiting met diverse Utrechtse instellingen. Via Residenties in Utrecht betrekt Amparo dansers van ROC Midden Nederland bij haar werk in Den Dolder, maar ook studenten en docenten van de Universiteit Utrecht (bijv. Community Arts, Theater, Brains & Bodies, Filosofie, Klinische Psychologie), Hogeschool Utrecht (Community Development) en diverse theatermakers die aan de HKU zijn verbonden. Ook legt Amparo contact met andere bewoners van het Altrecht-terrein in Den Dolder, zoals Kytopia en andere creatieve daar gevestigde bedrijven.

“Gedurende deze drie maanden zal ik sessies van beweging, perceptie, dialoog en reflectie initiëren tussen patiënten en therapeuten, studenten, denkers, bewegers. Het bijzondere is dat de ontmoetingen horizontaal zijn. Ik werk op hetzelfde niveau met patiënten en therapeuten, docenten en studenten, denkers en bewegers.”

Haar ‘horizontale’ aanpak houdt in dat dansen, bewegen én denken door iedereen gebeurt. Patiënt, wetenschapper en student. Iedereen danst. Iedereen beweegt. Iedereen denkt.

Amparo wil niet alleen met verschillende disciplines in aanraking komen, maar echt samen iets nieuws creëren rondom haar onderzoeksvraag. Zo bevraagt ze de grenzen tussen deze groepen en zet de de eerste stappen naar een verandering in onze dagelijkse samenleving.